28-12-2011 - Maxelant Harmsze wil een nieuwe levensvorm scheppen

Klein van stuk, sprankelend. Dat is zijn eerste indruk als Maxelant Harmsze (70; jonger ogend) de verslaggever haar woning aan de Weldam in Roden binnennoodt. Wat volgt is een vijf kwartier durende, met brede armgebaren onderstreepte, spraakwaterval over haar werk als, laten we het ook maar breed houden, multi-creatieveling. Objecten en fotoboeken onderstrepen haar betoog waarover je met gemak een pagina vol kunt schrijven. Maar voor geïnteresseerden is er haar website www.harmsze.nl. En die is de moeite van het kijken waard.

In Roden woont de in Nijmegen geboren Harmsze nu 37 jaar. Ze groeide ondermeer op in Bussum, Amsterdam en Den Bosch. In Nijmegen studeerde ze Engels aan de universiteit. “Ik stond in dubio tussen die taal en biologie, maar het werd Engels omdat we thuis veel lazen en Engelse literatuur me toen al erg interesseerde,” vat ze haar studiekeuze kort samen. In Roden belandde ze toen haar echtgenoot in de noordelijke regio werk kreeg. Maxelant Harmsze was jarenlang docent Engels op de rsg De Borgen in Leek. “Van echte creativiteit was in die beginjaren bij mij nog geen sprake,”vertelt ze. “Als kind mocht ik al wél graag tekenen, ik illustreerde ondermeer de schoolkrant, maar we waren thuis vooral een echte leesfamilie. Of er creativiteit in ons gezin zat? – proeft ze die vraag – Niet echt. Mijn overgrootvader schilderde wél goed, kijk, ik heb hier nog een schilderijtje van hem in de kamer hangen, leuk hè. En – nu lacht ze besmuikt; red. – de jongste van mijn vier broers zet zich de laatste jaren wat aarzelend aan het beeldhouwen. Mijn eigen creatieve ontplooiing kwam ook pas later.”

Die doorbraak herinnert ze zich nog goed. In een notendop vertelt ze: “Ik denk dat het in 1989 was toen ik als min of meer ‘keukenhulp’ en vooral omdat ik een auto had en hij niet (lachend) met docent en professioneel schilder Jan Ernst Douma uit Leek meeging naar Sint Maartenszee om een weekje tekenen en schilderen van een van zijn schoolklassen te begeleiden. Hij zette mij toen ook aan het schilderen. ‘Vooruit, meedoen, als je het niet probeert weet je ook niet of je het kunt.’ En echt, het ging met de dag beter. Na die workshop week was ik opgetogen. Thuisgekomen wilde ik tijdens onze meteen hierop volgende gezinsvakantie ook schilderen. Ik kocht blanco papier en graaide uit het schoolschilderkistje van mijn dochter vijf verftubetjes. Daarmee heb ik me tijdens de vakantie – in Engeland natuurlijk – uitstekend vermaakt.”

Thuisgekomen volgde Maxelant daarna schilderlessen bij ondermeer de moedermavo – ‘vooral van Wine Franssen heb ik veel geleerd’ - en de Teken- en SchilderGroep Roden. Ze slurpte alle kennis en aanwijzingen – ‘van elke docent leer je weer wát’- gretig op, werd aangenomen op de Academie Minerva in Groningen en studeerde daar in 2003 af als beeldend kunstenaar. Sedertdien is ze ook lid van Verkuno, de organisatie van professionele kunstenaars in de gemeente Noordenveld. Ze heeft intussen op heel wat gerenommeerde plekken – met vooral de thuisbasis, het Koetshuis Mensinge in Roden – geëxposeerd. Behalve thuis heeft ze een royaal atelier in Groningen.“Daar werk ik vooral aan de grotere projecten, staan ook mijn grotere werkstukken,”zegt ze.

Harmsze’s kunst is moeilijk onder één noemer samen te brengen. Ze maakt ruimtelijk werk, thematisch vooral, waarbij ze gebruik maakt van diverse materialen zoals plexiglas maar ook textiel. Maxelant geeft in haar werk commentaar op verschijnselen in de maatschappij; ze zet vraagtekens bij algemeen aanvaarde opvattingen. “Noem mij maar de schepper van een nieuwe levensvorm,”vat ze de strekking van haar werk kort samen. Als symbool voor haar manier van werken ziet ze de Band van Möbius. “Dat is een ring die niet gewoon gesloten is, maar met een draai erin. Daardoor is er geen binnen- én geen buitenkant meer. Waarheid, fictie, bedoeling en praktijk vloeien ongemerkt in elkaar over, zoals ook teksten op de ene kant van zo’n ring op de andere kant tot in het oneindige doorlopen,”legt ze uit. Befaamd is haar ‘Hoedencollectie’, die met veel andere (ook grotere) objecten op haar website www.harmsze.nl is te bewonderen. “En o ja,” zegt ze bij het afscheid, “op vrijdag 30 december ben ik ’s middags aanwezig in Het Koetshuis in Roden, waar de expositie Tafeltaferelen ‘loopt’ waaronder werk van mij. ’t Zou leuk zijn, als ik daar leerlingen van vroeger zou ontmoeten….”