05-08-2008 - Pompoenen zijn er niet alleen meer voor de sier

WINDE – In het najaar worden ze weer overal getoond: pompoenen. Maar de soms gigantische en kleurrijke exemplaren zijn er niet alleen voor de sier. Kweekster Jannie Wilkens krijgt steeds meer vragen wat je er mee kunt doen. En dat blijkt veel. Zo worden er steeds meer pompoenengerechten ontdekt.

De pompoen wordt tegenwoordig meer en meer ontdekt als lekkernij. Maar reeds 7000 jaar voor Christus werden ze al gekweekt bij de indianen van Zuid-en Midden Amerika. Janny ontdekte de pompoenen acht jaar geleden. Via buurvrouw Wenneke Wilkens (geen familie). Ze had een stukje land dat niet geschikt was voor vee en hield er daarom coniferen op na, voor de verkoop. Maar dit leverde niks op. Haar schoonzus uit Zeegse kwam op het idee om pompoenen te verbouwen. Daar werd het al langer gedaan, inclusief markt. “We zeiden tegen elkaar: wat ze in Zeegse kunnen kunnen wij hier ook. Tegenwoordig doe ik het alleen, met behulp van vrienden en kennissen. Met elk jaar, steevast de tweede zondag in september, een heuse pompoenenmarkt, dat uitgegroeid is tot een traditioneel evenement”.
“Ik koop elk jaar nieuwe soorten”, legt Jannie uit. “Zo’n honderd verschillende soorten. In april gaan ze in een potje de grond in en dan moeten ze gaan kiemen. Half mei worden het dan grote planten. Licht, veel water en mest; daardoor moeten de vruchten groeien. Eigenlijk kun je er verder niets aan doen. De natuur moet het werk doen. Vorig jaar was het heel heet, met later regen. Een aantal soorten is daarom niks geworden. Het ligt ook aan het soort. De een moet veel water hebben en de ander juist zon. Er zijn veel soorten. De bekendste is de oranje (halloween), waar nog weer vijftig soorten van zijn. Deze variëren van een halve kilo tot dertig. Verder heb je eetpompoenen, de spaghettipompoenen, de minipompoenen (150 gram is de kleinste) en dan heb je de kalebassen. Het verschil met de pompoen: dit is sierfruit, wat je niet kunt eten. Vorig jaar had ik bijna geen kalebassen, vanwege het gebrek aan vocht. Je hebt vroege en late pompoenen. Ik geef de voorkeur aan de vroege, omdat we vaak korte zomers hebben. Vanwege de lange rijpperiode komen de kalebassen meer voor in een land als Frankrijk. Je probeert steeds meer uit en ontdekt ook steeds wat. Zo heb ik ze ook in kassen gehad, maar dit werkt niet. Dat is te warm. De voeding komt niet in de vrucht maar in het blad. Open lucht is daarom beter”.
Dan gaan we een kijkje nemen bij de oogst. Buiten het huis liggen al tientallen opgestapeld. In het land verderop (totaal een bunder groot) zijn de eersten eraf. “Ze zien er goed uit. Het merendeel is goed van kwaliteit, maar het zijn niet zulke grote planten. Voordeel van kleine bladeren is dat je ze makkelijk kunt plukken. Nadelen daarvan: de kleine vruchten verrotten eerder en er kunnen ziektes ontstaan. “Door regen ontstaan her en der zwarte vochtplekken, waardoor ze verrotten. En ook de ziekte meeldauw komt voor. Plukken is het mooiste als je de pompoenen niet kunt zien; dat is de verrassing. De meeste mensen halen de pompoenen er te snel eraf. Neem bijvoorbeeld de oranjesoort. Dat oranje moet donkeroranje zijn; dan zijn ze goed rijp. Kalebassen daarentegen moeten weer hard zijn; dat je er niet in kunt drukken”. De pompoenen zijn er inderdaad in alles soorten en maten: oranje, geribbeld oranje, groen en ook half groen/half oranje. En ook de spaghettipompoenen zijn er. Sommige mensen maken daar stamppot van.
Normaal kan een pompoen een jaar mee. Een uitgeholde pompoen in huis gaat na drie dagen ruiken en rotten. Door ze in water te zetten kun je dat nog enkele dagen uitstellen. Buiten gaan bewerkte pompoenen langer mee, tot enkele weken”
“Mijn grootste pompoen ooit was 92,5 kilo. Maar dan moet je een perfecte zomer hebben en extra voeding en water geven. Daar zit veel tijd in (Jannie heeft een drukke baan bij Villa Kakelbont in Paterswolde). De grootse pompoen ter wereld weegt 400 kilo. Maar die komt uit Amerika, waar een gunstiger klimaat geldt”. Dat is hier niet aan de orde. Jannie hoopt dat de oogst nog wat wordt. En dat ze weer kunnen worden getoond op de eigen pompoenenmarkt, die, weer of geen weer, wel blijft groeien. .

De pompoenenmarkt van dit jaar is op zondag 14 september