12-07-2011 - Minikul (voor 12.07.11)

Streektaal is weer helemaal ‘in’. Maar niet te vroeg gejuicht. Want het vakblad Psychologie wil die vreugde toch maar mooi verpesten. In dat tijdschrift worden wetenschappelijke onderzoeken populistisch vertaald. En wat schreef de deskundige redactie van Psychologie onlangs? Dat wij (u, ik , wij allemaal) mensen met een accent doorgaans minder vertrouwen.

Kijk, dat is heel andere koek. Maar iederéén spreekt toch met een accent? Dat geldt voor de Drent en de Grunneger, de Brabander en de Limburger, maar evenzeer voor de Amsterdammer, Rotterdammer en de Hagenees. Heel Nederland, zelfs Haarlem waar – zeggen weer andere deskundigen – het zuiverste Nederlands wordt gesproken, spreekt met een bepaald accent. En zijn die, wíj allemaal dus, minder te vertrouwen? Het tijdschrift Psychologie baseerde haar constatering overigens niet op eigen onderzoek, maar op de resultaten van een Amerikaanse studie waaruit bleek, dat proefpersonen de zin ‘Een giraffe kan langer zonder water dan een kameel’ minder geloofwaardig vonden overkomen als die door personen met een accent – licht of zwaar - werd uitgesproken. Want, aldus de wetenschappelijke verklaring: ‘Als we luisteren naar iemand met een accent dan moeten we meer moeite doen om die uitspraak te begrijpen.’ Mag ik dat met mijn janboerenfluitjesverstand interpreteren als de waarschuwing ‘Wantrouw iedereen’?

Nóg zoiets. Ingezonden brieven. Ik vind het altijd vermakelijk – en ook heel heilzaam, jawel! – om die te lezen. Vooral in de Volkskrant staan exemplaren van vaak (semi)intellectuelen, die hun in fraaie woorden vervatte kritieken en raadgevingen spuien. Zoals onlangs: ‘Zou het niet van wijsheid getuigen om ook van onze bewindspersonen en bestuurders een mastertitel (=een academische graad) te verlangen? Dan weet men tenminste waar men over praat en kan er een discussie op niveau worden gevoerd.’ Maar laat een recent gevoerd onderzoek nou net hebben uitgewezen dat bijna de hele Tweede Kamer, inclusief de PVV-fractie, universitair dan wel hbo is geschoold. Sterker: Er zit in de hele Kamer maar één lager opgeleide. Die heeft mulo en zich daarna door middel van zelfstudie verder bekwaamd. Zoals ook deze Minikul-schrijver. Hoewel: ik heb nu inmiddels ook de Academie van het Leven bijna doorlopen. Maar déze mededeling mag u, met mijn accent, met wantrouwen beschouwen.