06-12-2011 - Wat brengt de toekomst?

Wat brengt de toekomst? Hoe leven, wonen en werken we over 15 jaar? Nee, ik ga hier niet moeilijk doen, laat staan de moralist uithangen. Ik wil, in ’t kort en aan de hand van onderzoeken en prognoses van kennelijke deskundigen gewoon even vooruitblikken. Dat kan fascinerend zijn. Spannend. Beangstigend ook.

Op korte termijn hebben prognoses een behoorlijk realiteitsgehalte.Veel veranderingen zetten zich geleidelijk en dus langzaam door. Neem maar iets simpels als de gezinsopbouw, nu voor velen nog de hoeksteen van onze huidige samenleving. Maar meer en meer vertoont die toch, als je het een beetje schimmig wilt omschrijven: wat onrustig gedrag. Niet alleen krijgen vrouwen steeds meer inbreng omdat ook zíj vaak een full- dan wel parttime baan buitenshuis hebben, maar mannen én vrouwen willen ook steeds minder van hun gewoontes opgeven, zich duurzaam aan anderen binden. Steeds meer jongeren kiezen voor een leven als single, met af en toe een one- of more-nights stand. Er komen, door scheidingen én het vrijheid-blijheid principe, ook steeds meer eenoudergezinnen. En het huishouden wordt steeds makkelijker en comfortabeler. Het huis van de toekomst wordt, zeggen zij die dat denken te weten, zelfs heel klein. Boekenkasten zijn immers overbodig, alles is op de computer te vinden. Een bed, een bank en een scherm, meer heb je niet nodig.

En ons lichaam zelf? Gentherapie, nieuwe voortplantingstechnieken, neurochirurgie, biochips, orgaan geneeskunde, het rukt allemaal op. We worden – als er geen wereldoorlogen komen want die doorkruisen élke theorie – steeds ouder. Over een halve eeuw is er geen wekker meer nodig omdat een minuscuul in ons hoofd ingebouwde chip de wektaak overneemt en ons verstand naar keuze direct op ‘meteen wakker’ zet. Vrouwen hoeven niet meer barbaars te baren; in een laboratorium kunnen ze de voortgang van de groei van hun baby dagelijks aanschouwen. En dus gewoon doorwerken.

Kortom: De mens wordt steeds meer maakbaar, zeggen wetenschappers. Alles wordt ‘perfecter’, waarbij ik u fijntjes op de aanhalingstekens wijs. Want zullen we dan ook gelukkiger zijn? En hoeveel elastiek zit er eigenlijk in een mensenlichaam? Kauw maar even op die vragen. Dat kan inderdaad fascinerend, spannend of, maar ook én, beangstigend zijn.