16-11-2010 - Berend en Wubbegien

Met gezichten, die op störm stunden, zaten Berend en Wubbegien zwiegend tegenover mekaar an de keukentaofel met ’t zwilkien d’r op. De damp sleug d’r haost of, mor ze gaven beiden gien kik. Ze hadden heur brukkien op en reurden as gekken in ’t koppien thee veur heur op de taofel. De reden lag dizze keer in ’t duuster van de nacht. Berend har oldergewoonte last van galende bienen. Hij was vaak reur en Wubbegien was daor al aordig an wend.

Nao de zeuventwintigste keer, dat Berend zuk umdreid har die nacht, har hij zachies kreunend een klein zinnegien oetspreuken, die Wubbegien nog grel in de oren zat. Gooud heurbaar har hij zachies kreund: “och, Jeichien, mien wichtien….”, har zuk umdreid en was wieder gaon in een vaste slaop. Wubbegien har gien oge meer dichtdaon en har hum smurgens vraogt, wel of Jeichien wal was. Berend har verbaosd keken en kun gien gooud antwoord bedeinken. Zo was het stiltegevecht begunt. “Wat hol ie toch veur mij verbörgen, Berend..? “, prebeerde Wubbegien toch mor weer ies. “Al slao’j mij dood”, gaf Berend an en hij reurde weer in zien koppien, of zien leebm d’r van of hung. Dat zien vrouw hum niet vertrouwde, gaf hum pien in ‘t lief. Nao weer een kwartier weur ’t Berend te görtig en hij beet zien vrouw toe: “Ie doet nét asof ik verkeerd west bin in de oorlog; meinse, ik weet het toch gewoon niet….!”. Wubbegien weur vals: “non huuf ie de oorlog d’r niet bij te halen, mien jong, ik vraog je wat mor ie wilt, stiefkoppig as ie bint, gewoonweg niks zeggen, mannechien..!”. Het woord ‘oorlog’ meuk opiens wat lös bij Berend en d’r weur hum een hiel old bield hiel zachies an duudelijk. Oorlog op de boerderij, underduukers, jonk volk en gevaor: hiel zachies an kwaamp d’r een helder bield veur zien olde ogen. Dat jonge wichtien oet de stad, oet Haarlem: Jenneken, hiete ze: mooi zwart haor en felle broene ogies. Speulen en revotten in de schure met de jongs van Dieks en dan opiens die dree Duutsers met heur grote geweren. Zien pappe har zo vaak zegd: “as ze komt, moe’j ’t wicht as de donder vorthalen”. Hij har gien tel naodacht en heur angrepen en heur achterin ’t heui drukt, diep in ’t stoffige heui en hiel dicht tegen hum an. De Duutsers harren alles naokeken en de jongs het hemd van ’t gat vraogd, mor ze harren heur niet vunnen. Het was benauwd west mor ok ’n beetien spannend. As een jongesboouk. En toen de Duutsers vort waren, was hij zuk opiens bewust worden van ’t wichtien dicht tegen hum an: trillend tegen hum an, heur mond an zien oor en heur rechterhaand op zien broekebaand. Hij weur zuk bewust van ’t zachte lief van ’t wichtien tegen hum an en vuulde het zachte haandtien zakken. Het was asof hij nóg wieder vortzakte in ’t heui en alles um hum hen vergat. Een vrömde rilling gunk deur hum hen en hij kreeg het hiet. Het gevuul meuk hum vol en snee de baand met de warkelijkheid of. Nao wat wal dree dagen leek te duren, heurde hij de jongs van Dieks roepen: “Berend, waor bin’j toch, kearl”. Hij keek in de ogen van Jenneken, die hij zachies ‘Jeichien’ nuumt har en ze krummelden verschrikt oet ’t heui omhoog, klopten heur kleren of en trökken de boel weer wat recht. Berend schruk van zien herinnering en kleurde tot in zien olde nak. Wubbegien zat hum undertussen grel an te kieken. Heur eigen man Berend, waor ze gien geheimen meer van verwacht har en die toch altied een ‘open boouk’ veur heur west was, kleurde non as ’n schoeljongien. Hotterend kwaamp ’t verhaal d’r oet en Wubbegien zat er met ’n lös mondtien naor te luustern. Ok bij heur gunk d’r ’n vrömde rilling deur ’t lief en ze keek veraldereerd naor heur man. Alle verhalen van die bange tied, die ze ok van hoes oet metkregen har, scheuten deur heur hen, de olde verhalen, de totaol aandere verholdings, de umwenteling van meinselijke gevuulens en de totaole veraandering in de wereld. Ze kreeg de traonen in de ogen en zag opiens heur man as ’n kammeraod in de vroggere stried. Ze sneuf in heur witte buusdookien, keek nog ies naor Berend en zee toen: “kom mien jong, de oorlog is veurbij; elkenien hef wal een Jeichien in zien verleden kent; wat vrogger was, kuj niet veraandern, wat nog kommen kan, kuw met mekaor veraandern”. “As ie nou ie eebm wat blad oet de tuun harkt, dan maak ik een lekker koppien koffie….”. Verdwoasd leup Berend hen boeten: “Jeichien, Jeichien”, dacht e, “wat toch ’n geluk, dat ik Wubbegien tegen ’t lief lopen bin”…..! Hij hef die mörgen met ’t zwiet op de rugge de hiele tuun schoonharkt…!

albert boelen, keurnoot Foxwolde