20-07-2010 - Winkelnering

“Mag het een ietsie meer wezen?”, vreug de slaoger bij oous in ’t dörp altied, naodat e het vleis op de weegschaol legd har.
Mien mam zee dan steevast: “ ’t Is wel gooud zo, Jan.” As kind snapte ik daor niks van. Veur mij was die weegschaol kapot en mus der neudig een neie kommen.

Laoter begreep ik dat de man een groot gezin har en ze daor ok neeit van de wind leefden. Jao men gaf acht op mekaor in ’t dörp. Ok op de neringdoenden. Vandaor de reactie van mien mam en zodoende.
De krudenier kwam bij oous an hoes. Thie was zien veurnaom. Hij was van de A&O, een winkelketen van veur de tied dat de grootgrutters de macht overnamen.
Thie har gien reclaomefolder. Ok neeit neudig trouwens. Ik stun der versteld van
hoe e elke keer aal zien artikels oet de kop oprabbelde. Met af en toou een reclaomepraotie derbij. Nooit dwingend. Mien mam kun ok zegelies plakken as ze wol en dat dee ze dan ok. Volle kaorten gungen, met een rekkie derum, naor Thie.
Kreeg ze handdoouken en zukswat veur. Bij de bosschuppen, an hoes braacht.
Deur Thie.
Tegen Old en Nei kwam ok de kastelein an hoes. Een kan draank en een fles advocaot gungen in elk geval as bestelling met de deur oet.
Dat was vroouger. In de tied dat wij as schooulkinder op zaoterdagmörgen nog naor schooul gungen en daornao ’s middags rondum ’t hoes het aarf anharkten.
Op zundag waren de winkels dicht. Rust. Mor … as de nood an de man kwam kunnen je altied nog wel evenpies veur een bosschuppie bij de neringdoende langs de achterdeur terecht. Je kunnen altied nog wel even …achterum.

In de loop van de tied is der veul veraanderd. De veuroetgang het veul goouds braacht. Natuurlijk moet wij neeit terug naor vroougere tieden. Mor is elke veraandering een verbetering?
Het anzicht van veul dörpen en steden is op de schup gaon. Kiek naor de winkelstraoten. De verscheidenheid die de kleine winkels vrogger brachten is verdwenen. De fleur is vort. Grote winkelketens bent verschenen. Hebt zölfstandige neringdoenden wegkocht of de nak umdraaid. Waor je ok komt dezölfde winkels, dezölfde kleur. Daortussen nog een enkele oetzundering die zörgt veur fleur.
Je wordt zowat doodgooid met reclaome. Aj gien plakplaotie op de deur hebt,
kriej elke week een bult papier op de mat. Je kunt ’t geld nog vlotter kwiet. Tweei betaolen, de daarde graotis. Dreei fles sinas, een puut kadetten kedeau.
En as verbruker betrap ik mijzölf derop da’k der nog an metdoou ok.
Mor de koopzundag is neeit an mij besteed. Ik ben neeit te lokken met “Shoppen is ok zundagsrust”. Ik gun elk zien plezeer, veur mij geeit shoppen en rust neeit saomen. En bij shoppen op zundag al helemaol neeit.
Volle winkelstraoten. Hoelende kinder in buggies. Um nog mor neeit te spreken van aal die mannen die veur de winkel verdwaosd de straot in staot te loeren. Wachtend tot de vrouw klaor is met het verschoeven van de bloesies in de rekken.
“Neeit shoppen op zundag is ok rust”. Dat vin’k een betere reclaomebosschup.
Veur mij. Veur de kleine zölfstandige die bespaord blef dat e op aopegaopen komp te liggen umdat e zeuven daogen in de week warken mot. Veur de winkelwarker die ok graog bij moeder de vrouw, de kinder, vrund of vriendin is.
Veur veul gezinnen waorin ze deur de week al zo drok,drok,drok bent.
Nee, dan dèenk ik nog wel eens an vroouger. Toen was der op zundag echt tied veur vrije tied.
Vandaor mien oprooup: “Koopman mag het ietsie minder wezen?”
En trouwens … ik kan niet eens even achterum!!!

Jans Geerts