17-01-2012 - Cijfers en data

Wat zouden mensen zijn zonder cijfers; ze horen bij elkaar. Dat begint al bij je geboorte – de datum wordt vermeld in cijfers - en vervolgens zijn er de cijfers op school waarop je (later) wordt afgerekend. Ook in de natuur zijn cijfers heel belangrijk, althans vanuit de mens geredeneerd; we mogen er graag mee bezig zijn. Zo gaat het in de fenologie om data, het is de studie van de jaarlijks terugkerende natuurverschijnselen. Om een voorbeeld te noemen: wanneer wordt het eerste kievitsei gevonden.

Op de website van ’de Natuurkalender’ worden deze zaken bijgehouden: wanneer keren de eerste zomervogels terug, hoor je de eerste zang van vogels, kwaakt de eerste Groene kikker, bloeit het Fluitenkruid (nu al), enzovoorts. Veel mensen doen hier aan mee (u kunt zich ook aanmelden) en geven hun 1e waarnemingen al jaren door. Per district zijn er verschillen, wat vooral te maken heeft met de temperatuur. Aan de hand van al die eerste meldingen gedurende een reeks van jaren krijgt men onder andere een beeld van de klimaatsverandering. Zelf had ik op 6 januari een bloeiende Mahonie kunnen melden die op een mooi beschut en zonnig plekje in Haren stond, maar die is voor dit onderzoek niet geselecteerd. Dat geldt geloof ik ook voor de ’Goldjebloum’ (foto) die ik bij ons in de straat zag bloeien. Volgens mij is er hierbij trouwens eerder sprake van nabloei dan van eerste bloei. Zo zag ik bij onze buren een primula bloeien en in eigen tuin de Echte koekoeksbloem. Daarbij is ook sprake van nabloei. De Natuurkalender maakte al wel gewag van onverwachte zaken: bloeiende sneeuwklokjes, Look zonder look, de eerste roffel van een Grote bonte specht en tal van andere fenomenen.

Vorige week meldde ik dit jaar te streven naar 500 specifieke natuurwaarnemingen die ik in of vanuit onze tuin waarneem. Dankzij het zachte winterweer zitten daar al enkele bloeiende plantjes bij zoals het Gewoon straatgras. Het is maar goed dat ik er bij heb gemeld ’vanuit de tuin’, want in de tuin had ik niet de overvliegende ganzen kunnen noteren die nu op het lijstje staan: Brandgans, Grauwe gans, Kolgans en Toendrarietgans. Die strijken elders neer. Een leuke soort is zonder meer de Bosuil, die al een tijdje in de buurt is te horen. Verder waren er nog sijsjes dichtbij, helaas nog niet in de tuin, want ik zie ze graag bezig in de els waar ze prachtige capriolen maken om bij de zaden in de elzenproppen te komen. Acrobaten zijn het! Nog niet benoemt is een schimmel die ik op een ’vergeten’ narcisbol aantrof, maar misschien lukt dat later. Om dat streefgetal van 500 te halen moet namelijk wel alles uit de kast worden gehaald. Dat betekent dat elk organisme wat ik niet direct kan benoemen onderzocht moet worden. Dat kunnen bloedzuigers zijn (er zijn er meerdere), sieralgen, slakkendodende insecten en wellicht zonnediertjes. Van die laatste zullen weinigen hebben gehoord en ik heb me er ook nog nooit mee beziggehouden, maar als het moet… Het zijn organismen die in het water voorkomen - we hebben een vijver - en ze zijn zo klein dat ze onder de microscoop moeten worden bekeken.

Nienoordsingel
Toen ik vorig jaar in juni de column ’Kaalslag op Nienoord’ schreef hoopte ik dat er vanuit de Leekster samenleving verzet zou komen tegen de plannen van de gemeente om alle beuken aan de Nienoordsingel te kappen. Om een pot subsidie binnen te halen werd een voorstelling van zaken gegeven die zeer bezijden de waarheid is. Marjon en Pieter Tonnis de Graaf startten daarop een website – www.kappen-nou.webklik.nl - om actie te voeren voor het behoud van de beuken. Helaas is de helft van de laan al gesloopt, maar naar Midwolde staat nog een gave beukenlaan die behouden moet blijven. Daartoe kunt u via hun website (met alle informatie over dit gebeuren) een link aanklikken om een petitie te ondertekenen (actie Dick Holtman) die zich tegen de verdere kaalslag richt. Dat kan ook via www.redeenbeukenleven.nl. Afgelopen zondag stond de teller al op 335 , maar dat moeten er volgens Dick veel meer worden om extra druk op de gemeente te zetten. Meer informatie vindt u elders in dit blad.