13-01-2009 - De oude kustlijn

Begin 2009 wordt er in Roden een monument ter nagedachtenis aan de dichteres Vasalis onthuld. Tot de onthulling van de door Erick de Lyon gemaakte versregels, wordt wekelijks een gedicht van Vasalis besproken. Deze keer wordt het gedicht Probeer maar besproken door Harm Damsma..

Probeer maar - en het zal wel overgaan

Kijk eens wie er zijn zei mijn vader. Mijn moeder staarde met een niets ziende blik tussen ons door naar de kast. Zie je wel wie er zijn? Harm en Nicoline. Hij wilde zo graag dat we beloond zouden worden met een blijk van herkenning. Zodat we niet voor niets helemaal uit Den Haag waren gekomen. Harm. En Nicoline. De blik van mijn moeder bleef leeg. Ze zweeg. Ik streelde haar onderarm en zei iets, ik weet niet meer precies wat. Dat het niet gaf, denk ik; dat het goed was zo. Dat ik van haar hield. En Nicoline aaide over haar dunne haar. ‘Mem,’ zei ze, met dat grappige Hollandse accent van d’r. Leave mem.

Vanochtend vroeg is de verhuiswagen gekomen. Ik heb, voor ik van huis ging, nog zoveel mogelijk meegeholpen met inladen. Maar ik moest naar Amsterdam, college geven. Nu is Nicoline weg, en Tonnie, onze hulp, heeft vanmiddag na haar vertrek het huis en extra goede beurt gegeven en daarna geprobeerd het met de resterende spulletjes een klein beetje gezellig te maken. Op het tafeltje naast de voorlopig enige fauteuil staat een bosje bloemen. Ernaast ligt een briefje dat ik nog niet durf te lezen. Ik loop met branderige ogen door de onttakelde flat, waarin mijn stappen vreemd weergalmen. Over en uit. Het is over en uit. Alles is over en uit. Ontreddering. Ik schenk mezelf een whisky in en zet Leonard Cohen op. I went to the place where I knew she lay waiting / under the marble and the snow. / I said: “Mother, I’m frightened: the thunder and the lightning. / I’ll never come through this alone. Mem. Leave, leave mem.
s Nachts, in bed, lees ik Vasalis.

Probeer maar - en het zal wel overgaan:
dat zei je als ik je te hulp riep als ik iets
niet kon of me had pijngedaan.
Soms haalde je alles door elkaar, dan lachte je
wanneer ik protesteerde.
Ik geloof dat dat het enige is wat ik ooit leerde:
dat ik proberen moet en weten ‘dat het overgaat’.
Maar het was makkelijker toen je er nog was
en ik je zien kon en je stem kon horen.

Uit: De oude kustlijn

Harm Damsma