20-07-2010 - En toen was het voorbij??

Na 6 jaar voorbereiding, de anticipatie, het toernooi en de aandacht van de hele wereld, is er een kater? Ik zelf voel nog wel de teleurstelling van het resultaat, maar hebben de Zuid-Afrikanen een kater. Als ik de kranten lees, de radio beluister dan krijg ik het gevoel dat er een enorme trots aanwezig is. Trots op de organisatie, op de sfeer, op de instaties die mee hebben gewerkt en vooral dat de wereld heeft gezien dat Zuid-Afrika geen gevaarlijk land is.

Voor het toernooi was de veiligheid het grootste thema. Toeristen konden anti-steek pakken kopen of bodyguards inhuren. Maar tijdens het toernooi is er helemaal niets gebeurd, helemaal niets, oke, er zijn 3 journalisten beroofd, maar dat is niets als er honderdduizenden toeristen en duizenden journalisten aanwezig zijn. Er is niemand vermoord en ik herinner me niets over fans in verkeersongelukken. Ik durf zelfs te beweren dat er minder incidenten zijn geweest dan bij andere WK’s. En de reactie van toeristen was ook heel positief, “hier komen we terug!” Logisch dat Zuid-Afrikanen trots zijn op wat ze hebben neergezet.

Nu het voorbij is, is de volgende logische vraag wat is de erfenis van het WK? Bij andere WK’s was die vraag niet belangrijk aangezien die zich bijna altijd in westerse landen afspeelde. Maar hier is die vraag heel belangrijk aangezien het grootste deel van de bevolking in armoede leeft en dit toernooi een smak geld heeft gekost waar je heel veel mensen een huis van kan geven, of goed onderwijs. Er is veel geld uitgegeven aan onnodige stadions, mooie vliegvelden en veel meer zaken die het land niet nodig heeft. Maar wat is nu de positieve bijdrage.

Het meest zichtbaar is een verbeterde infrastructuur. Goede wegen rondom de steden, maar belangrijker voor de armere bevolking, eindelijk een investering in openbaar vervoer. Om een voorbeeld te noemen, vanuit Soweto kun je nu eindelijk met een goede, snelle en goedkope busverbinding naar Johannesburg reizen (van de drie miljoen inwoners werkt een groot deel in Johannesburg). Ook wordt er gewerkt aan een hoge snelheidstrein tussen Pretoria, Johannesburg en het vliegveld. Maar ook op kleinere schaal lijkt het openbaar vervoer eindelijk de investering te krijgen die het nooit heeft gehad.

In de periode voor en tijdens het toernooi hebben veel mensen werk gevonden, in een land met twintig procent werkeloosheid is een baan goud waard. Veel sociale problemen, als bijvoorbeeld criminaliteit, worden toegeschreven aan de enorme werkeloosheid, banen creëren is erg belangrijk in dit land. Waar veel banen zijn gecreëerd is de politie, tijdens het WK zijn heel veel extra agenten ingezet, of de criminaliteit is afgenomen zullen we pas later horen, maar het veiligheidsgevoel is zeker vergroot. Al deze agenten zullen in dienst blijven na het WK, en dat is geen overbodige luxe. Misschien wel het allerbelangrijkste effect is de beeldvorming, de wereld heeft Zuid-Afrika onder de loep genomen en het beeld is positief. Het land is geen crimineel/corrupt/onderontwikkeld land maar een prachtig, goed ontwikkeld land met perspectieven.
Toch een negatieve noot. De rol van de FIFA tijdens dit toernooi is schandelijk geweest. Deze organisatie heeft alleen interesse getoond in geld, naar verluidt maakt de FIFA meer dan twee miljard euro winst op dit toernooi, en dat terwijl de rekening voor Zuid-Afrika gigantisch is. Waar er een geweldige mogelijkheid was om de lokale bevolking te betrekken bij het toernooi, heeft de FIFA alleen oog gehad voor de grote sponsors en het onmogelijk gemaakt voor Zuid-Afrikaanse ondernemers om een graantje mee te pikken. Denk bijvoorbeeld aan souvenirsverkopers, of die vrouwen die eten verkopen, zij mochten niet in de buurt van het evenement komen. MacDonalds en Budweiser waren de verkopers van eten en bier en dat terwijl die bedrijven helemaal niet in Zuid-Afrika gevestigd zijn. In een Europees land zal dit misschien minder storend zijn, maar in een land met zo veel armoe is het schrijnend dat de FIFA zo weinig compassie toont terwijl ze voor een sport werkt die door de Afrikanen als religie wordt gezien.

Dit was de laatst keer dat ik uit Zuid-Afrika schrijf, het WK is voorbij dus het is weer over tot de orde van de dag.

Roel Borren